De piramide van Lencioni: Hoe stevig staat jouw team?

Goed samenwerken klinkt simpel. Maar in de praktijk lopen veel teams vast op onuitgesproken frustraties, vermeden conflicten en een gebrek aan eigenaarschap. Vergaderingen verlopen vriendelijk, maar echte scherpte ontbreekt. Resultaten blijven achter, terwijl iedereen hard werkt.

De piramide van Lencioni biedt een helder kader om te begrijpen waar samenwerking stokt en wat er nodig is om die te versterken. Bij Mind the Body gebruiken we dit model als fundament binnen teamtrainingen en coaching, omdat het laat zien hoe teams groeien van binnenuit. Niet door harder te werken, maar door beter samen te werken.

Wat is de piramide van Lencioni?

Patrick Lencioni ontwikkelde dit model op basis van jarenlange ervaring met teams. Hij zag dat disfunctionele teams vaak tegen dezelfde patronen aanlopen. Goed functionerende teams blijken juist te bouwen op vijf samenhangende lagen, weergegeven in een piramide.

Van onder naar boven zijn dat:

1. Vertrouwen: De basis van elk goed team. Teamleden durven zich kwetsbaar op te stellen. Ze geven fouten toe, stellen vragen en vragen om hulp.
2. Productieve conflicten: Vanuit vertrouwen durven mensen het oneens te zijn. Meningsverschillen worden benut om tot betere besluiten te komen.
3. Betrokkenheid: Door open gesprekken voelen mensen zich gehoord en kunnen zij zich committeren aan besluiten, ook als het niet hun eerste voorkeur is.
4. Verantwoordelijkheid: Teamleden spreken elkaar aan op afspraken en gedrag. Niet vanuit controle, maar vanuit gezamenlijk eigenaarschap.
5. Resultaatgerichtheid: De focus ligt op het gezamenlijke doel. Niet op ego’s, afdelingen of individuele agenda’s, maar op collectieve impact.

Elke laag steunt op de laag eronder. Slaat er één weg, dan wordt de top instabiel.

Vertrouwen: De onmisbare basis

In teams zonder vertrouwen lijkt alles vaak prima te gaan. Er wordt gelachen, mensen zijn beleefd en conflicten blijven uit. Toch gebeurt er iets anders onder de oppervlakte. Ideeën blijven onuitgesproken, fouten worden verhuld en feedback klinkt voorzichtig of helemaal niet.

Als leider merk je het aan kleine signalen. Mensen komen laat met problemen. Ze stemmen in, maar dragen besluiten niet. Je hoort zelden zinnen als: “Ik weet het niet” of “Ik heb hulp nodig”.

Vertrouwen ontstaat niet door erover te praten, maar door het te ervaren. Door veiligheid, door voorbeeldgedrag en door echte aandacht. Kwetsbaarheid is geen zwakte, maar een voorwaarde voor groei.

Bij Mind the Body werken we aan vertrouwen via het lichaam. Spanningen die niet uitgesproken worden, worden vaak wél gedragen. In schouders, ademhaling en houding. Door lichaamsbewustzijn, reflectie en fysieke werkvormen ontstaat ruimte voor echte verbinding.

Conflict: Van vermijden naar benutten

Zonder vertrouwen worden conflicten vermeden. Maar zonder conflict is er geen ontwikkeling. Productieve conflicten gaan niet over winnen of gelijk krijgen, maar over het beste idee op tafel krijgen.

In conflictvermijdende teams worden meningsverschillen omzeild. In vergaderingen lijkt iedereen het eens, maar na afloop hoor je andere verhalen. Irritaties stapelen zich op, tot het escaleert of het team langzaam leegloopt.

Leiderschap vraagt hier moed. Normaliseer het ongemak. Nodig verschil uit. Stel vragen als: wat zeggen we nu niet? Wie kijkt hier anders naar?

Bij Mind the Body gebruiken we het lijf als kompas. Spanning wordt vaak eerder gevoeld dan uitgesproken. Door fysieke oefeningen maken we die onderstroom zichtbaar en begeleiden we teams in het voeren van eerlijke gesprekken, zonder strijd maar met scherpte.

Betrokkenheid: Van instemmen naar eigenaarschap

Na open conflict ontstaat de mogelijkheid tot echte betrokkenheid. Niet omdat iedereen hetzelfde vindt, maar omdat iedereen gehoord is.

Gebrek aan betrokkenheid herken je aan half commitment. Besluiten worden genomen, maar landen niet. Mensen doen wat gevraagd wordt, maar voelen zich geen eigenaar. De energie zakt weg na overlegmomenten.

Betrokkenheid vraagt om ruimte voor inspraak én helderheid over besluiten. Wat is besloten, waarom en wat betekent dit voor ons gezamenlijke doel? Schijnparticipatie ondermijnt betrokkenheid sneller dan wat ook.

Bij Mind the Body zorgen we dat besluiten niet alleen worden begrepen, maar ook worden gevoeld. Door letterlijk positie in te nemen, te werken met ademhaling en lichaamsbewustzijn, maken we commitment tastbaar.

Verantwoordelijkheid: Elkaar durven aanspreken

Betrokken teams groeien pas echt als teamleden elkaar aanspreken. Verantwoordelijkheid gaat niet over controleren, maar over zorg dragen voor het geheel.

In teams waar dit ontbreekt, schuiven taken rond. De leidinggevende blijft trekken en duwen, terwijl teamleden afwachten. Afspraken vervagen en frustratie groeit.

Gezonde verantwoordelijkheid ontstaat wanneer aanspreken normaal is. Niet als aanval, maar als betrokkenheid. Als leider kun je dit stimuleren door zelf feedback te vragen, gedrag bespreekbaar te maken en verantwoordelijkheid collectief te dragen.

Wij maken verantwoordelijkheid voelbaar. In houding, stem en aanwezigheid. We begeleiden teams in het aangeven van grenzen, het geven van feedback en het concreet maken van afspraken. Stevig, zonder hard te worden.

Resultaat: De gezamenlijke top

Teams kunnen goed samenwerken en toch hun doelen niet halen. Dan ontbreekt resultaatgerichtheid. Niet individueel, maar collectief.

In zulke teams is iedereen druk, maar niet per se met wat ertoe doet. Doelen zijn vaag of versnipperd. Mensen sturen op hun eigen taken, niet op het geheel.

Resultaatgerichtheid begint met helderheid. Wat willen we samen bereiken en waarom is dat belangrijk? Koppel individuele bijdragen aan het gezamenlijke doel en maak voortgang zichtbaar.

Bij Mind the Body maken we doelen tastbaar. Niet alleen in woorden of cijfers, maar in beweging. Door fysieke werkvormen ervaren teams richting, focus en samenhang. Resultaat wordt iets wat je draagt, niet alleen nastreeft.

Duurzame samenwerking vraagt een stevig fundament

De piramide van Lencioni laat zien dat sterke teams niet ontstaan door losse interventies, maar door samenhang. Vertrouwen, conflict, betrokkenheid, verantwoordelijkheid en resultaat versterken elkaar.

Bij Mind the Body werken we vanuit hoofd, hart en lijf om dit fundament te bouwen. Veilig, confronterend en duurzaam.

Hoe gebruikt Mind the Body dit model?

Bij Mind the Body geloven we dat samenwerking en persoonlijke ontwikkeling hand in hand gaan. Daarom integreren we de piramide van Lencioni op verschillende manieren in ons aanbod:

• In teamtrainingen brengen we de piramide tot leven. Niet met theorie, maar via reflectie, lichaamswerk en gezamenlijke ervaringen. Teams krijgen inzicht in hun eigen samenwerking: waar is het fundament stevig, en waar kraakt het?
• In de leiderschapstrainingen kijken we hoe een leidinggevende functioneert onder druk. Voel je je veilig genoeg om je uit te spreken? Durf je feedback te geven of aan te nemen? 

We combineren dit altijd met het uitgangspunt van samenwerking tussen lichaam en geest.

Spanningen in een team zie je niet alleen in gedrag, maar voel je ook in je lijf.

Andersom geldt ook: ontspanning, ademhaling en lichaamsbewustzijn dragen bij aan betere communicatie en samenwerking.

Waarom werkt De piramide van Lencioni?

Omdat het model simpel is, maar niet simplistisch. De piramide van Lencioni dwingt teams om eerlijk naar zichzelf te kijken. Bij Mind the Body zorgen we voor een veilige, maar uitdagende omgeving waarin dat ook écht kan. Dit leidt tot duurzame verandering vanuit hoofd, hart en lijf.

Ontdek ons aanbod van een boost van 2,5 uur tot een traject voor langdurige impact!