Wat is Tough Love Leadership? Onze Leiderschapsfilosofie

De MT-meeting begint tien minuten later dan gepland. Daan, de CEO, moest nog even iets afmaken, dus Rens is nog maar een kopje koffie gaan halen. Mira is in haar mail gedoken en Sophie en Tom zijn met elkaar aan het praten.
Emma zit klaar met haar notepad en kijkt vragend om zich heen. Tom merkt het op. ‘Wen er maar vast aan Emma, deze meeting begint minimaal 5 minuten later dan gepland.’

Daan negeert de opmerking en slaat z’n laptop dicht. ‘Mooi, laten we beginnen.’
Mira grijpt direct in ‘laten we even op Rens wachten’.
‘Scherp’ zegt Daan, die geïrriteerd is omdat Rens niet in de meeting zit.
Als Rens op dat moment binnenloopt, grapt Daan ‘het is maar goed dat jij je targets haalt’.

De opening van het boek Tough Love Leadership

Dit is de opening van het boek Tough Love Leadership (TLL). Een boek over hoe je eigenaarschap en teamwork in organisatie kunt creëren. In het boek wordt je meegenomen in het verhaal van het MT van het fictieve bedrijf Shift Collective. Een MT waarin nog veel te winnen is als het gaat over samenwerken.

Wellicht herken je al wat punten:

• Meetings beginnen nooit op de afgesproken tijd.
• Er wordt niet echt gezegd wat iemand denkt.
• Teamleden die hun eigen belang boven het teambelang zetten.
• En het ergste: het wordt geaccepteerd dat het zo is.

Misschien kom je via deel 1 van het boek bij dit blog. Dan zul je hebben gelezen dat er naar deel 2, 3 of 4 wordt verwijzen voor diepgang op de TLL-principes. Omdat het nog tot Q2 ‘27 duurt voordat die klaar zijn, is dit blog geschreven.

De principes van TLL zorgen voor sterker teamwork, ongeacht hoe goed je als team inhoudelijk bent in je vak. Over de voordelen van teamwork is veel geschreven, maar het belangrijkste dat ik hierover wil benadrukken is dat teamwork op lange termijn zorgt voor buitengewone resultaten. Op korte termijn vraagt het om een investering. Daar moet je toe bereid zijn. Het vraagt om het omverblazen van heilige huisjes. Als je bereid bent dit te doen zal het resulteren in een competitief voordeel dat niet valt te kopiëren. 

In deze blogreeks wordt in grote lijnen uitgelegd wat de principes van Tough Love Leadership zijn, hoe dit bijdraagt aan het vergroten van eigenaarschap, teamwork en uiteindelijk betere prestaties. Vooral als je leiding geeft aan een team of werkzaam bent in een managementteam, geeft dit blog helderheid over hoe je beter kunt samenwerken en betere resultaten kunt behalen.

Waarom leiders steeds vaker naar uitersten bewegen

In deze tijd is het vaak onduidelijk welk gedrag er van mensen wordt verwacht. Aan de ene kant wordt verwacht dat we sneller en effectiever werken en steeds betere resultaten halen. Tegelijkertijd worden we voorzichtiger, omdat het lijkt alsof mensen sneller gekwetst raken.

De AI-ontwikkelingen zorgen voor een versnelling van deze trend. Sommige organisaties zetten volop in op AI, waarbij alles efficiënter moet. Meer met minder, wat de menselijkheid van de organisatie onder druk zet en het alleen nog maar om resultaten draait.

Aan de andere kant zijn er bedrijven die alle aandacht richten op het goed laten voelen van hun medewerkers. Waarbij dienend leiderschap verandert in pleasend leiderschap en prestaties niet van de grond komen. 

Vooral voor leiders is dit een uitdaging. Teamleden eisen meer menselijkheid, terwijl (interne) klanten steeds hogere eisen stellen aan de kwaliteit en snelheid. Het voelt als een constante balans tussen resultaatgericht en mensgericht werken, terwijl die twee steeds verder uit elkaar lijken te lopen. Dit zorgt voor twijfel en onzekerheid over hoe je je moet opstellen. Daarmee neemt de druk toe bij zowel leidinggevenden als medewerkers.

Onder druk vallen we terug op automatisch gedrag

Wat het moeilijk maakt, is dat mensen bij oplopende druk zelden bewust kiezen welk gedrag nodig is. We vallen terug op gedrag dat vertrouwd voelt. De één wordt harder, de ander zachter. De één neemt alles over, gaat controleren en vergeet menselijkheid in te brengen. De ander trekt zich terug, gaat pleasen en vergeet dat doorzettingsvermogen nodig is om moeilijke situaties te overwinnen. Zo ontstaat een vicieuze cirkel waarin organisaties óf steeds prestatiegerichter óf steeds mensgerichter worden.

Het wordt dan vaak alleen nog ‘Tough’ of alleen nog ‘Love’. Beide reacties zijn goed bedoeld, maar maken het team minder effectief en zelfstandig. 

Tough Love Leadership geeft de handvatten om op prestaties te focussen, samen naar een doel toe te werken, waarbij het mag schuren en ongemakkelijk mag worden, maar altijd vanuit menselijke verbinding. Want uiteindelijk is dat wat er toe doet.

Wat is Tough Love Leadership (TLL)?

De TLL filosofie is geen nieuw leiderschapsgedachtegoed, maar een samenbundeling van meerdere invalshoeken. De filosofie is opgebouwd uit vier lagen die de basis vormen voor effectief teamwork. 

Laag 1 – Het fundament
Verbinding met jezelf, elkaar en de missie.

Laag 2 – De gedragswetten
De psychologische principes die menselijk gedrag onder druk verklaren.

Laag 3 – De vier gedragsprincipes
Concrete gedragingen die zorgen voor effectief teamwork.

Laag 4 – Gedrag ontwikkelen
De methodes om dit gedrag duurzaam te ontwikkelen binnen teams en organisaties.

De filosofie is geïnspireerd door verschillende invalshoeken uit leiderschapsboeken, sportpsychologie, militaire doctrine en gedragswetenschap. Van sportpsycholoog Jim Loehr, de leiderschapsfilosofie ‘Mission Command’ die binnen het Korps Mariniers wordt gehanteerd, tot de Transactionele Analyse, de zelfdeterminatietheorie en en inzichten over gedragsontwikkeling vanuit de verslavingszorg. 

Belangrijk om te benoemen is dat deze filosofie niet vertrekt vanuit culturele verschillen, maar focust op universele menselijke principes. Doordat de zelfdeterminatietheorie een belangrijke basis vormt voor de filosofie, kijkt TLL naar de psychologische basisbehoeften (PBB) van de mens. De PBB die wij hanteren zijn autonomie, verbinding, competentie en rechtvaardigheid. Deze zijn volgens onderzoeksinstituut Chivo universeel voor mensen over de hele wereld. 

De filosofie is de afgelopen 5 jaar intensief getest in meer dan 250 trainingen die met Mind the Body zijn gegeven. In de trainingen hebben we teams onder druk gezet door autonomie, competentie en rechtvaardigheid weg te halen, te observeren wat er gebeurt en te coachen op het maken van verbinding met jezelf, elkaar en de missie. 

In deze blogreeks worden de eerste drie lagen verdiept. Hieronder vind je een korte omschrijving van iedere laag. In het boek Tough Love Leadership, dat in Q2 2027 verschijnt, zullen ook de ontwikkelmethodes van dit gedrag worden uitgelegd. 

Het fundament: verbinding met jezelf, elkaar en de missie.

Effectief teamwork ontstaat alleen wanneer teamleden verbonden zijn met zichzelf, elkaar en de missie. Wanneer niet alle drie aanwezig zijn, is er per definitie geen optimaal teamwork. Dit betekent niet dat er geen resultaten behaald kunnen worden. Sterker nog, dat is alsnog goed mogelijk, maar dat gaat altijd ten koste van relaties of individuen. 

Wanneer alle drie aanwezig zijn betekent dit dat het team het maximale uit henzelf weet te halen, zonder dat dit ten koste gaat van relaties of de gezondheid van het individu.

De gedragswetten van Tough Love Leadership 

De TLL filosofie is niet gebaseerd op onze mening, maar op enkele psychologische wetten. Dit zijn bewezen psychologische theorieën over hoe menselijk gedrag werkt. Net zoals zwaartekracht altijd invloed heeft, werken deze gedragswetten altijd mee in hoe mensen en teams functioneren.

De vier gedragsprincipes van Tough Love Leadership

Effectief teamwork valt en staat bij het gedrag dat teamleden laten zien. Niet intenties of gedachten bepalen uiteindelijk het teamresultaat, maar het gedrag dat mensen laten zien. Deze acties zijn teruggebracht naar vier principes: 

Brave Expression: Kwetsbaarheid als kracht 

Tough Love: Verbinding met jezelf, elkaar en de missie

Selfless Teamwork: Het ego aan de kant voor het team

Extreme Ownership: De vinger wijst altijd eerst naar jezelf

Onder deze principes vallen nog concrete gedragingen die per principe worden uitgewerkt in een eigen blog. De vaardigheden die bij deze principes horen, kun je teruglezen in het boek Tough Love Leadership.

Eén voor allen, allen voor één

Tough Love Leadership zit niet in één principe, maar in het vermogen om ze op het juiste moment samen te brengen. De principes kunnen niet los van elkaar worden gezien, maar kunnen wel helpen te begrijpen welke vaardigheden er in jouw team ontwikkeld moeten worden.

• Brave Expression brengt gedachten en gevoelens op tafel.
• Tough Love zorgt dat er gezonde groei kan ontstaan.
• Selfless Teamwork richt de aandacht op het gezamenlijke belang.
• Extreme Ownership zorgt ervoor dat iedereen zijn eigen aandeel pakt.

Alleen eerlijk vertellen wat je voelt, verandert nog niets. Alleen iemand aanspreken kan de relatie beschadigen. Alleen het teambelang benadrukken kan betekenen dat mensen zichzelf wegcijferen. En alleen verantwoordelijkheid nemen kan leiden tot leiders die alles opnieuw zelf dragen. De vier principes versterken elkaar. Samen zorgen ze ervoor dat waarheid niet vrijblijvend blijft, confrontatie niet onmenselijk wordt en verantwoordelijkheid niet opnieuw bij één persoon terechtkomt. 

Tough Love Leadership op de werkvloer

Aan het begin van dit blog las je over Daan en zijn team. Waar de meeting standaard te laat begint, teamleden geen verantwoordelijkheid nemen dat ze laat zijn en gevoelens worden geuit door ‘een geintje met een seintje’ te geven.

Om een beeld te geven: zo zou een team dat Tough Love Leadership toepast dit aanpakken.

• Ze komen op tijd. Zo niet, dan vinden ze een manier waardoor de rest niet hoeft te wachten. (Selfless Teamwork en Extreme Ownership)
• Iemand die te laat komt, biedt kort zijn excuus aan en legt uit wat er is gebeurt. De rest accepteert het als het een incident is. (Extreme Ownership)
• Als het geen incident is checkt de leidinggevende of het wel goed gaat met degene (Brave Expression), geeft aan wat het met haar/hem doet (Brave Expression), waarom het voor het team van belang is om tegelijk te beginnen (Tough Love en Selfless Teamwork) en vertelt in de groep dat ze daar nog een gesprek over voeren (Extreme Ownership).
• Een opmerking als ‘wen er maar aan dat we vijf minuten later beginnen’ wordt in de groep besproken: dit kan niet de norm zijn. (Tough Love en Selfless Teamwork)
• De leidinggevende wordt aangesproken op het feit dat hij ‘nog even iets wil afmaken’, of hij legt duidelijk uit waarom dit belangrijk is voor het team. (Tough Love, Selfless Teamwork en Extreme Ownership)
• De groep spreekt de leidinggevende aan op een uitspraak als ‘het is maar goed dat jij je targets haalt’. (Tough Love en Selfless Teamwork) – Deze opmerking impliceert namelijk dat het halen van individuele targets belangrijker is dan teamwork.

Wat is Tough Love Leadership niet?

Ondanks dat ‘Love’ een van de twee woorden van Tough Love is, valt het me op dat sommige leidinggevende de Tough Love Leadership filosofie aangrijpen om eindelijk moeilijke boodschappen over te mogen brengen. Het lijkt alsof onderdrukte irritatie of woede er eindelijk uit mag komen. Ze hebben het inzicht dat niet alles gezellig gehouden hoeft te worden, dat de minder leuke gesprekken onderdeel zijn om effectief te kunnen samenwerken en dat dit een vrijbrief lijkt om alle opgekropte irritaties eruit te gooien. Dat is niet wat het is.

Tough Love Leadership gaat niet over: 

• We mogen bot zijn.
• We mogen even vertellen hoe kut we iets of iemand vinden.
• We mogen ons niet meer klote voelen als we feedback krijgen.
• We moeten feedback maar klakkeloos accepteren.
• Alles wat we irritant vinden, mogen we dumpen bij de ander.
• We moeten nu alles samen doen.

Tough Love Leadership gaat over het verbeteren van de samenwerking in een team. Door de verbinding met jezelf, de ander en de missie continu op te zoeken en een samenwerking te vinden waarin alle drie aanwezig zijn. 

Een paar checkvragen voor jezelf

Om TLL direct op je team toe te kunnen passen zijn er vier vragen die je kunnen helpen een beeld te vormen in wat je kunt doen.

Brave Expression: Wat wordt er niet (eerlijk) uitgesproken?
Tough Love: Wat wordt geaccepteerd, dat niet geaccepteerd moet worden?
Selfless Teamwork: Waarin werken we individueel, maar moet het teamwork worden?
Extreme Ownership: Wat heb ik te doen om dit aan te pakken?

Wat nu?

Mocht je eerst meer willen weten over wat Tough Love Leadership is, wat de gedragsprincipes inhouden en hoe dat in teams eruit ziet? Dan kun je de blogreeks verder lezen die nog gaat volgen. 

En als je niet verder wilt lezen, maar wel wilt weten hoe Tough Love Leadership in jouw team toegepast kan worden? Dan kun je altijd een vrijblijvend gesprek met ons inplannen.